|
ZESPOŁÓW POCISKÓW PRZECIWLOTNICZYCH STINGER |
Przeprowadzone badania, uzyskane wyniki podczas różnych ćwiczeń, a także
doświadczenia wyniesione z wojen lokalnych umożliwiły ekspertom amerykańskim
z dziedziny uzbrojenia wyciągnięcie wniosków co do efektywności użycia
przenośnych pocisków przeciwlotniczych do zwalczania niskolecących celów
powietrznych. Podkreśla się przy tym, że niewielka masa i rozmiary pozwalają
na ich użycie w warunkach, gdzie wykorzystanie innych środków przeciwlotniczych
byłoby utrudnione lub niemożliwe (góry, las, teren bagnisty itp.).
Od
1981 roku do uzbrojenia US Army wprowadzono przenośne pociski przeciwlotnicze
Stinger na miejsce pocisków przeciwlotniczych Redeye. Jako współczesne
środki przeciwlotnicze są one przeznaczone przede wszystkim do bezpośredniej
osłony czołowych pododdziałów i ruchomych elementów tyłowych przed uderzeniami
lotnictwa przeciwnika z małych i bardzo małych wysokości we wszystkich
rodzajach walki. Specjaliści zachodni podkreślali, że konieczność zamiany
pocisków Redeye na pociski Stinger podyktowana była nie tylko lepszymi
ich charakterystykami taktyczno-technicznymi, lecz także i zmianami w strukturze
organizacyjnej odnośnych pododdziałów. Zespoły pocisków Stinger włączono
organizacyjnie w skład oddziałów i pododdziałów obrony przeciwlotniczej,
w tym i dywizjonów artylerii przeciwlotniczej dywizji wszystkich typów.
Tego rodzaju centralizacja środków przeciwlotniczych zwiększa możliwość
kierowania nimi w trakcie walki, ułatwia bardziej elastyczne wykorzystanie
tych środków do osłony ważnych obiektów oraz sprzyja lepszemu współdziałaniu
i zgrywaniu pododdziałów obrony plot, a także odpowiedniemu poziomowi ich
przygotowania bojowego.
Podstawową jednostką organizacyjną pocisków przeciwlotniczych Stinger
są zespoły, tworzące sekcje, z których tworzy się z kolei plutony wchodzące
w skład dywizjonów artylerii plot. Organizacja plutonów zależy od etatowej
struktury związków taktycznych i oddziałów. I tak na przykład, w skład
dywizjonu artylerii plot dywizji zmechanizowanych (pancernych) proponuje
się włączyć pięć plutonów, składających się z dowództwa i trzech sekcji
po pięć zespołów ogniowych. W dywizjonie artylerii plot dywizji powietrznoszturmowych
ma być sześć plutonów (jedna sekcja składająca się z pięciu zespołów ogniowych
i jedna - z sześciu), a w dywizji powietrznodesantowej - cztery plutony
po cztery sekcje (w każdej cztery zespoły ogniowe). W rozpoznawczym pułku
pancernym pluton pocisków Stinger, składający się z siedmiu sekcji po cztery
zespoły ogniowe, będzie wchodził w skład baterii plot.
W skład przenośnego zestawu wchodzą przeciwlotnicze pociski rakietowe FIM-92
Stinger, znajdujące się w kontenerze wyrzutni transportowej oraz urządzenie
rozpoznawcze "swój-obcy". W kontenerze znajduje się także celownik optyczny,
służący do wizualnego ujęcia i prowadzenia celu, określenia odległosci
i wprowadzania wyprzedzenia przy odpalaniu rakiety. Na korpusie mechanizmu
wyrzutni umocowana jest antena urządzenia rozpoznawczego, a pozostałe jej
elementy zostały wmontowane do oddzielnego bloku, noszonego na pasku skórzanym
i podłączanego do mechanizmu wyrzutni za pomocą specjalnego kabla.
Zespół pocisków przeciwlotniczych Stinger (dowódca i celowniczy) jest wyposażony
w środki łącznosci. Jednostka ognia zespołu wynosi dziesięć pocisków
rakietowych w wyrzutniach kontenerowych umieszczonych na samochodzie terenowym.
Zespół może prowadzić ogień jednocześnie do dwóch pojedynczych lub do jednego
grupowego celu w czasie gdy on się oddala lub zbliża, w miejscu i w ruchu.
Prawdopodobieństwo ostrzelania i zniszczenia wynosi 0,4-0,6 celów, lecących
z szybkością do 400 m/s z odległości od 500 do 1000 m (w czasie zbliżania
się celu) lub do 5200 m (w czasie oddalania się) i na wysokości od 30 do
3500 m.
Kierowanie działaniami zespołów ogniowych i kontrolę nad ich rozwijaniem
sprawuje znajdujący się na SD osłanianego pododdziału dowódca sekcji. Jeżeli
zespoły pocisków przydzielane są do kompanii (baterii) lub plutonów, pozycje
ogniowe wybierane i zajmowane są zgodnie z wytycznymi dowódców tych pododdziałów.
Dowódca sekcji przenośnych pocisków przeciwlotniczych wypracowuje swoje
decyzje na podstawie informacji uzyskiwanych z sieci powiadamiania obrony
plot i osłanianego pododdziału. Dane o sytuacji powietrznej mogą napływać
także z posterunków radiolokacyjnych wykrywania niskolecących celów, rozwiniętych
w rejonie działania sekcji. W tym celu każdy dowódca sekcji wyposażony
jest w przenośne zdalnie działające urządzenie obrazujące, na monitorze
którego wyświetla się w postaci znaków informacje o celach powietrznych:
w kolorze czerwonym - o samolotach nieprzyjaciela, a zielonym - o własnych.
W trakcie działań bojowych kierowanie zespołami ogniowymi odbywa się przez
radio i za pomocą łączności przewodowej. Zdaniem amerykańskich specjalistów
wojskowych, najdogodniejszą i najpewniejszą jest łączność przewodowa, jednakże
może ona być stosowana tylko w obronie. Uważa się, że przy wyborze celu
do otwarcia ognia należy kierować się następującymi podstawowymi regułami:
- otwierać
ogień przede wszystkim do celu stanowiącego zagrożenie i z maksymalnej
odległości;
- prowadzić
ogień tak długo, aż cel powietrzny zostanie zniszczony, zrezygnuje z ataku
lub znajdzie się poza zasięgiem ognia;
- wstrzymywać
się z otwarciem ognia w przypadku, gdy w powietrzu w pobliżu samolotów
(śmigłowców) przeciwnika znajduje się własne lotnictwo.
Amerykańscy specjaliści wojskowi są zdania, że największą
efektywnosć obrony przeciwlotniczej wojsk osiąga się w przypadku osłony
ich mieszanymi pododdziałami. I tak, do osłony batalionowej grupy taktycznej
zaleca się wydzielać pluton samobieżnych wyrzutni pocisków przeciwlotniczych
i sekcję pocisków Stinger (pięć zespołów ogniowych). W natarciu samobieżne
wyrzutnie pocisków przeciwlotniczych przydziela się do kompanii pierwszego
rzutu (po dwie na kompanię), a zadania osłony kompanii drugiego rzutu,
SD i obiektów tyłowych będą realizowane przez zespoły przenośnych pocisków
plot. W obronie samobieżne wyrzutnie pocisków plot wykorzystuje się w sposób
scentralizowany, a zespoły przenośnych pocisków plot przydzielane są do
kompanii (po jednym na każdą), z zadaniem osłony SD i tyłów grupy. Do osłony
dywizjonu artylerii wykorzystywana jest sekcja pocisków Stinger w składzie
trzech zespołów ogniowych (po jednym na baterię).
W zachodniej prasie wojskowej podkreśla się, że rozmieszczenie różnych
środków plot na jednej pozycji jest niecelowe, ponieważ zmniejsza to efektywność
obrony plot. Uważa się, że pozycje ogniowe pocisków Stinger powinny być
oddalone od samobieżnych wyrzutni pocisków plot przynajmniej o 1500-2000
m. W tym przypadku zapewnia się wzajemne pokrycie stref rażenia i wspólne
zwalczanie najbardziej groźnych celów, a także zapobiega samonaprowadzaniu
przeciwlotniczych pocisków rakietowych Stinger na tor lotu pocisków plot
z samobieżnych wyrzutni pocisków plot.
NATARCIE
W natarciu zespoły przenośnych pocisków plot zaleca się rozmieszczać bezpośrednio
w ugrupowaniu bojowym osłanianych pododdziałów. Jeżeli nie ma zagrożenia
atakiem z powietrza, mogą one przemieszczać się z jednej rubieży na drugą
w gotowości do odparcia nalotów. W razie pojawienia się w powietrzu przeciwnika,
osłonę wojsk prowadzi się metodą ogniowego towarzyszenia. Ogień prowadzi
się w ruchu lub z krótkich zatrzymań, a przy wymuszonym zatrzymaniu się
pododdziałów - z tymczasowych stanowisk ogniowych. W trakcie przemieszczania
się uwzględnia się warunki terenowe, sytuację i charakter działań bojowych.
Zespoły pocisków plot rozmieszcza się przy tym tak, aby nie narażać je
na ogniowe oddziaływanie ze strony nieprzyjaciela operującego na ziemi.
Z chwilą przejścia do pościgu, włączają się one do kolumn osłanaianych
pododdziałów i podążają wraz z nimi.
W
rejonie wyjściowym zespoły pocisków plot rozmieszcza się w ten sposób,
aby mogły one zapewnić okrężną osłonę pododdziałów przed niespodziewanymi
atakami z powietrza i były w stanie włączyć się szybko w kolumny marszowe
pododdziałów. Tymczasowe pozycje ogniowe wybiera się w odległości 400-600
m od osłanianych pododdziałów na kierunku przypuszczalnego nalotu przeciwnika.
Przemieszczając się z osłanianymi pododdziałami, zespoły pocisków przeciwlotniczych
pozostają pod kontrolą dowódcy sekcji. Uwzględniając ich wrażliwość na
polu walki, może on podejmować decyzje mające na celu zwiększenie ich bezpieczeństwa.
Mogą one na przykład podążać za osłanianymi pododdziałami w pewnej odległości,
zapewniającej jednak niezawodną ich osłonę. Pojedyncze zespoły z niepełnym
wyposażeniem bojowym mogą przemieszczać się na transporterach opancerzonych,
bojowych wozach piechoty i innych pojazdach pododdziałów bojowych i pododdziałów
ubezpieczenia.
Jeżeli osłaniane pododdziały w trakcie walki pokonują przeszkody wodne,
zespoły przenośnych pocisków plot przemieszczają się razem z nimi, zapewniając
wspólnie z innymi środkami obrony plot na odcinku forsowania ciągłą osłonę
przed uderzeniami lotnictwa przeciwnika. Po uchwyceniu przeciwległego brzegu
część zespołów przeprawia się, zajmuje stanowiska ogniowe i w miarę czasu
umacnia je. Jeżeli zespoły pocisków plot nie utrzymają zadania stałej osony
odcinka forsowania, to po przeprawieniu się osłanianych pododdziałów będą
każdorazowo określane konkretnymi warunkami sytuacji bojowej.
Stanowiska ogniowe dla zespołów wybiera się zgodnie z zasadą aktywnego
przeciwdziałania lotnictwu przeciwnika. W zachodniej literaturze wojskowej
podkreśla się, że brak możliwości prowadzenia ognia przez zespoły pocisków
Redeye do celów powietrznych w czasie ich zbliżania się zmuszało przy organizowaniu
obrony plot broniących się wojsk do wysuwania części zespołów pocisków
plot przed przedni skraj obrony. Umożliwiało to prowadzenie ognia i zwiększało
prawdopodobieństwo zniszczenia samolotów i śmigłowców przeciwnika przed
rozpoczęciem wykonywania przez nie uderzeń na wojska lądowe. Narażało to
jednak zespoły pocisków na uderzenia ze strony naziemnych sił przeciwnika
lub na oddziaływanie jego środków ogniowych. Stanowiska ogniowe zespołów
pocisków plot Stinger, zdolnych do zwalczania celów powietrznych w czasie
ich zbliżania się będą rozmieszczane w zasadzie w ugrupowaniu bojowym osłanianych
pododdziałów lub za nimi.
Stanowiska ogniowe zaleca się wybierać w ten sposób, aby było możliwe wizualne
wykrywanie niskolecących celów z odległości minimum 6 km, z zachowaniem
niezbędnych sektorów ostrzału na prawdopodobnych kierunkach nalotu środków
napadu powietrznego i maksymalnej efektywności zasięgu ognia. Uważa się,
że stanowiska ogniowe najlepiej jest wybierać na wzniesieniach i, aby oddziaływanie
bezpośrednich lub odbitych promieni słonecznych było minimalne. Zespoły
pocisków plot rozmieszczają się na stanowiskach otwartych z uwzględnieniem
obronnych właściwości terenu lub w okopach. Oprócz głównych, urządza się
kilka zapasowych, dokładnie maskowanych stanowisk ogniowych. Ze względu
na niebezpieczeństwo, w miejscu startu pocisków rakietowych nie mogą przebywać
ludzie (w promieniu do 50 m) ani znajdować się jakieś urządzenia. Dla stanu
osobowego zespołów i pojazdów samochodowych wykonuje się szczeliny
i ukrycia. Organizuje się dopływ danych o sytuacji powietrznej z sieci
powiadamiania, a gdy czas pozwala, zakłada się łączność przewodową.
Zespoły pocisków plot na stanowiskach ogniowych znajdują się w gotowości
do szybkiego wykonania manewru na rubież rozwinięcia pododdziałow do kontraataku.
Na podstawie decyzji wyższego przełożonego, część zespołów pocisków plot
może prowadzić działania w składzie zasadzki lub pododdziałów "koczujących".
Rejon działań bojowych i drogi marszu zespołów w tym przypadku wyznacza
się z uwzględnieniem osłony prawdopodobnych kierunków skrytego podejścia
celów powietrznych lub działań grup powietrznoszturmowych przeciwnika na
śmigłowcach.