Armie swiata 

ARMIA NOWEJ JUGOSŁAWII

1999

M-84.

Stan na dzień 24 marca 1999!

(przed operacją Allied Force)

    Slobodan Miloszewic. Jugosławia dysponuje 14 000 żołnierzy (wg innych źródeł 12 400) doskonale wyszkolonych, z których większość ma doświadczenie wyniesione z walk na Bałkanach. Dodatkowo Jugosławia ma 400 000 rezerwistów. Armia jest wysoce uzawodowiona, tylko 43-45 000 żołnierzy pochodzi z poboru. Zasadnicza służba wojskowa trwa od 12 do 15 miesięcy. Roczne wydatki na obronę są znaczne stanowiąc równowartość 1,1 -1,2 miliarda dolarów. Wojska lądowe dysponują 700 (wg The Military World Balance 1997/1998: 1270) czołgami, w tym ok. 230 czołgami M84/84A (licencyjne T-72), kilkadziesiąt T-72M oraz ponad 400 czołgów T-55, z których część przeszła modernizację. Wojska lądowe wyposażone są ponadto w ponad 500 bwp M80/80A, kilkadziesiąt BRDM-2, ponad 100 transporterów kołowych M-60, BTR-60 i BOV-M oraz kilkanaście gąsienicowych MT-LB. Kilkaset pojazdów pancernych starszych typów posiadają paramilitarne jednostki policyjne. Są to głównie czołgi T-55 i T-34/85. 

       Wojska lądowe liczą 90 000 żołnierzy. Na jej strukturę składają się brygady (na pocz. lat 90-tych zlikwidowano strukturę dywizyjną; w miejsce 12 dywizji powstało 29 brygad). Brygada jugosłowiańska ma 2 lub 3 bataliony czołgów, piechoty, strzelców górskich, spadochroniarzy. Każda z nich ma też organiczne pododdziały artylerii, przeciwlotnicze i przeciwpancerne. Według Osterreichische Militarische Zeitschrift 1/1998 trzon wojsk lądowych stanowią trzy armie, mające po dwa korpusy. Tradycyjnie większość jednostek ciężkich stacjonuje w Wojwodinie i północnej Serbii. Wchodzą one w skład 1. Armii (siedziba dowództwa w Nowym Sadzie/Wojwodina), mającej w swej strukturze 46 brygad: 4 pancerne, 2 zmechanizowane, 14 piechoty zmotoryzowanej, 19 piechoty lekkiej, 6 artylerii i 1 brygadę artylerii rakietowej. W środkowej Serbii i Czarnogórze rozmieszczone są korpusy 2. Armii (siedziba dowództwa w Uzice/Serbia). Posiadają one tylko 19 brygad: 6 piechoty zmotoryzowanej, 8 piechoty lekkiej, 3 lekkie górskie i 2 brygady artylerii. Kosowo podlega pod 3. Armię (siedziba dowództwa w Prisztinie/Kosowo), która ma aż 40 brygad: 3 pancerne, 14 piechoty zmotoryzowanej, 19 piechoty lekkiej i 4 brygady artylerii. Istnieje też samodzielny korpus sił specjalnych, mający 4 brygady, w tym jedną policyjną. Jego dowództwo znajduje się prawdopodobnie w Belgradzie. Poza strukturami korpusów jest brygada powietrzno-desantowa. 

        Większość brygad zmotoryzowanych (27) i wszystkie brygady piechoty lekkiej mają status jednostek rezerwowych. Podobny status ma połowa jednostek artylerii. Artyleria to mieszanina i zbieranina sprzętu jugosłowiańskiego, sowieckiego oraz amerykańskiego z czasów, gdy Josip Broz-Tito zdystansował się od swych niedawnych sojuszników w latach 40-tych i 50-tych. Wśród tego sprzętu jest ok. 120 haubic 152mm i 155 mm typów: M59, M65 i M84, ok. 200 armat M46 kal. 130 mm, ponad 300 haubic 122 mm D-30 i M60, 75 (inne źródła: 83) samobieżnych 2S1 Goździków, ok. 150 haubic M56 kal. 105 mm, ponad 60 armat górskich M48 kal. 76 mm, ok. 2900 moździerzy. Artyleria rakietowa jest bardzo dobrze wyposażona: ok. 150 artyleryjskich wyrzutni rakietowych kal. 128 mm M71, Oganj i Plamen. Armia Nowej Jugosławii dysponuje też 10 wyrzutniami rakiet taktycznych R-70 Łuna-M. Środki przeciwpancerne to wyrzutnie ppk Malutka-2, Fagot i Konkurs oraz armaty ppanc. 85 mm i 100 mm. 


        Wojska lotnicze i obrony powietrznej liczą 16700 żołnierzy oraz ok. 241 samolotów bojowych: 14 albo 16 MiG-29A/ub, ok. 60 MiG-21bis/R, ok. 60 Orao 1/2 ponad 60 G-4 Super Galeb/G-2A i Galeb/j-21 Jastreb. Istnieją pewne rozbieżności co do struktur organizacyjnych. Według World Military Aviation 1997-1998 istnieją trzy korpusy lotnicze (inne źródła mówią o dwóch): Korpus Lotniczy (4 brygady lotnicze i 2 pułki śmigłowców), drugi o podobnej strukturze i Korpus Obrony Powietrznej (2 pułki myśliwskie), pułk (inne źródła: brygada) lotnictwa transportowego, pułk śmigłowców i eskadra rozpoznawcza. Wszystkie źródła zastrzegają się, że są to tylko jednostki zidentyfikowane. Lotniska znajdują się w Kragujavacu, Kovinie, Batajnicy, Ponikve, Surcinie, Kraljevie (Serbia), Prisztinie (Kosowo) i Podgoricy (Czarnogóra). Jest więcej niż pewne, że lotnictwo jugosłowiańskie w chwili rozpoczęcia operacji Allied Force przeniosło się częściowo na DOL-e. Obrona powietrzna to przede wszystkim sprzęt rakietowy produkcji sowieckiej. Nowa Jugosławia dysponuje kilkudziesięcioma wyrzutniami S-75M Wołchow i S-125M Newa. Wyrzutnie Newa zostały zmodernizowane przez wymianę elektroniki na cyfrową. Nowa Jugosławia dysponuje też dywizjonem rakiet S-200, ale nie wiadomo, czy jest on nadal w służbie. Systemy obrony przeciwlotniczej wojsk to około 20 baterii 2K12 Kub, ok. 100 wyrzutni 9K31M Strzała-1 i 9K35 Strzała-10M/Sawa, ponad 500 ręcznych wyrzutni 9K32M Strzała-2M oraz ok. 300 9K310 Igła-1. Nie ma informacji, które potwierdzałyby posiadanie przez N. Jugosławię systemów Osa i Gang (eksportowy Buk). Na pewno N. Jugosławia nie posiada systemów S-300 i Tor

        Obronę przeciwlotniczą uzupełniają armaty plot kalibrów od 57 mm do 20 mm (57 mm S-60, ok. 50 samobieżnych ZSU-57-2, kilkadziesiąt 40 mm Bofors, kilkanaście podwójnie sprzężonych samobieżnych 30 mm BOV, ponad 300 podwójnie sprzężonych 20 mm samobieżnych M53/59 Jesterka, ponad 300 potrójnie sprzężonych 20 mm M55A2/A3/A4, ok. 100 pojedynczych 20 mm M75 oraz ponad 60 samobieżnych potrójnie sprzężonych 20 mm BOV-3, a także setki wielkokalibrowych karabinów maszynowych kalibrów: 14,7 mm i 12,7 mm. Z wojskami lądowymi współpracują eskadry śmigłowców dysponujące ok. 5o śmigłowcami SA-342 Gazelle GAMA z ppk Malutka, ok. 15 maszyn SA-341 Partizan wykonujących zadania rozpoznawcze, ok. 60 śmigłowców podobnego typu wykonujące zadania łącznikowe o kilkadziesiąt śmigłowców transportowych Mi-8/17. Nie jest potwierdzone posiadanie przez N. Jugosławię ok. 30 szturmowych Mi-24.

        Nie jest wykluczone, że system OPL posiada czeski pasywny system radiolokacyjny Tamara, mogący wykrywać samoloty wykonane w technologii "stealth". 


        Marynarka wojenna liczy ok. 6000-8000 marynarzy i piechurów morskich. W wyniku rozpadu kraju doznała największego osłabienia tracąc znakomite bazy na wybrzeżu chorwackim. Dzieli się na siły morskie (bazy w Kotorze, Tivatcie i Barze) oraz rzeczne operujące na rzekach Sawa i Dunaj (baza w Nowym Sadzie). Dysponuje wg Jane's Fighting Ships 1997-1998: 2 fregatami rakietowymi typu Beograd (sowiecki projekt 1159M), 2 fregatami rakietowymi produkcji jugosłowiańskiej typu Kotor, dziesięcioma kutrami rakietowymi (5 typu Rade Koncar i 5 sowieckiego projektu 205), 4 okrętami podwodnymi średniej wielkości (2 typu Heroj i 2 typu Sava), 5 (wg innych źródeł 7) miniaturowymi okrętami podwodnymi stawiaczem min, 25 patrolowcami (w tym 6 morskimi), 20 jednostkami desantowymi, 2 okrętami szkolnymi oraz 18 jednostkami pomocniczymi. Piechota morska według Osterreichische Militrische Zeitschrift 1/1998 liczy 900 żołnierzy i zorganizowana jest w 2 brygady zmotoryzowane. Nowa Jugosławia straciła dziś możliwość samodzielnej produkcji wielu typów sprzętu z racji przerwania dotychczasowych więzi kooperacyjnych, głównie z Chorwacją i Słowenią. Nowe zakupy blokuje międzynarodowe embargo. Zapewne te elementy mają negatywny wpływ na sprawność systemów i urządzeń szczególnie zachodniej produkcji. Embargo ma też wpływ na dostawę części zamiennych. Rosyjska nierytmiczność w dostawach części zamiennych odbił się zapewne mocno na gotowości bojowej samolotów MiG-29. 
Oprac. Kobrecki '1999

e-mail : demon@greendevils.com.pl