Jugosławia dysponuje 14 000 żołnierzy (wg innych źródeł
12 400) doskonale wyszkolonych, z których większość ma doświadczenie wyniesione
z walk na Bałkanach. Dodatkowo Jugosławia ma 400 000 rezerwistów. Armia
jest wysoce uzawodowiona, tylko 43-45 000 żołnierzy pochodzi z poboru.
Zasadnicza służba wojskowa trwa od 12 do 15 miesięcy. Roczne wydatki na
obronę są znaczne stanowiąc równowartość 1,1 -1,2 miliarda dolarów. Wojska
lądowe dysponują 700 (wg The Military World Balance 1997/1998: 1270) czołgami,
w tym ok. 230 czołgami M84/84A (licencyjne T-72),
kilkadziesiąt T-72M oraz ponad 400 czołgów T-55, z których część przeszła
modernizację. Wojska lądowe wyposażone są ponadto w ponad 500 bwp M80/80A,
kilkadziesiąt BRDM-2, ponad 100 transporterów kołowych M-60, BTR-60 i BOV-M
oraz kilkanaście gąsienicowych MT-LB. Kilkaset pojazdów pancernych starszych
typów posiadają paramilitarne jednostki policyjne. Są to głównie czołgi
T-55 i T-34/85.
Wojska lądowe liczą 90 000 żołnierzy. Na jej strukturę składają się brygady
(na pocz. lat 90-tych zlikwidowano strukturę dywizyjną; w miejsce 12 dywizji
powstało 29 brygad). Brygada jugosłowiańska ma 2 lub 3 bataliony czołgów,
piechoty, strzelców górskich, spadochroniarzy. Każda z nich ma też organiczne
pododdziały artylerii, przeciwlotnicze i przeciwpancerne. Według Osterreichische
Militarische Zeitschrift 1/1998 trzon wojsk lądowych stanowią trzy
armie, mające po dwa korpusy. Tradycyjnie większość jednostek ciężkich
stacjonuje w Wojwodinie i północnej Serbii. Wchodzą one w skład 1. Armii
(siedziba dowództwa w Nowym Sadzie/Wojwodina), mającej w swej strukturze
46 brygad: 4 pancerne, 2 zmechanizowane, 14 piechoty zmotoryzowanej, 19
piechoty lekkiej, 6 artylerii i 1 brygadę artylerii rakietowej. W środkowej
Serbii i Czarnogórze rozmieszczone są korpusy 2. Armii (siedziba dowództwa
w Uzice/Serbia). Posiadają one tylko 19 brygad: 6 piechoty zmotoryzowanej,
8 piechoty lekkiej, 3 lekkie górskie i 2 brygady artylerii. Kosowo podlega
pod 3. Armię (siedziba dowództwa w Prisztinie/Kosowo), która ma aż 40 brygad:
3 pancerne, 14 piechoty zmotoryzowanej, 19 piechoty lekkiej i 4 brygady
artylerii. Istnieje też samodzielny korpus sił specjalnych, mający 4 brygady,
w tym jedną policyjną. Jego dowództwo znajduje się prawdopodobnie w Belgradzie.
Poza strukturami korpusów jest brygada powietrzno-desantowa.
Większość brygad zmotoryzowanych (27) i wszystkie brygady piechoty lekkiej
mają status jednostek rezerwowych. Podobny status ma połowa jednostek artylerii.
Artyleria to mieszanina i zbieranina sprzętu jugosłowiańskiego, sowieckiego
oraz amerykańskiego z czasów, gdy Josip Broz-Tito zdystansował się od swych
niedawnych sojuszników w latach 40-tych i 50-tych. Wśród tego sprzętu jest
ok. 120 haubic 152mm i 155 mm typów: M59, M65 i M84, ok. 200 armat M46
kal. 130 mm, ponad 300 haubic 122 mm D-30 i M60, 75 (inne źródła: 83) samobieżnych
2S1
Goździków,
ok. 150 haubic M56 kal. 105 mm, ponad 60 armat górskich M48 kal. 76 mm,
ok. 2900 moździerzy. Artyleria rakietowa jest bardzo dobrze wyposażona:
ok. 150 artyleryjskich wyrzutni rakietowych kal. 128 mm M71, Oganj
i Plamen. Armia Nowej Jugosławii dysponuje też 10 wyrzutniami rakiet
taktycznych R-70 Łuna-M. Środki przeciwpancerne to wyrzutnie ppk
Malutka-2,
Fagot i Konkurs oraz armaty ppanc. 85 mm i 100 mm.
Wojska lotnicze i obrony powietrznej liczą 16700 żołnierzy oraz ok. 241
samolotów bojowych: 14 albo 16 MiG-29A/ub,
ok. 60 MiG-21bis/R, ok. 60 Orao 1/2 ponad 60 G-4
Super Galeb/G-2A
i Galeb/j-21 Jastreb. Istnieją pewne rozbieżności co do struktur
organizacyjnych. Według World Military Aviation 1997-1998
istnieją trzy korpusy lotnicze (inne źródła mówią o dwóch): Korpus Lotniczy
(4 brygady lotnicze i 2 pułki śmigłowców), drugi o podobnej strukturze
i Korpus Obrony Powietrznej (2 pułki myśliwskie), pułk (inne źródła: brygada)
lotnictwa transportowego, pułk śmigłowców i eskadra rozpoznawcza. Wszystkie
źródła zastrzegają się, że są to tylko jednostki zidentyfikowane. Lotniska
znajdują się w Kragujavacu, Kovinie, Batajnicy, Ponikve, Surcinie, Kraljevie
(Serbia), Prisztinie (Kosowo) i Podgoricy (Czarnogóra). Jest więcej niż
pewne, że lotnictwo jugosłowiańskie w chwili rozpoczęcia operacji Allied
Force przeniosło się częściowo na DOL-e. Obrona powietrzna to przede
wszystkim sprzęt rakietowy produkcji sowieckiej. Nowa Jugosławia dysponuje
kilkudziesięcioma wyrzutniami S-75M Wołchow i S-125M Newa.
Wyrzutnie Newa zostały zmodernizowane przez wymianę elektroniki
na cyfrową. Nowa Jugosławia dysponuje też dywizjonem rakiet S-200, ale
nie wiadomo, czy jest on nadal w służbie. Systemy obrony przeciwlotniczej
wojsk to około 20 baterii 2K12 Kub, ok. 100 wyrzutni 9K31M Strzała-1
i 9K35 Strzała-10M/Sawa, ponad 500 ręcznych wyrzutni 9K32M Strzała-2M
oraz ok. 300 9K310 Igła-1. Nie ma informacji, które potwierdzałyby
posiadanie przez N. Jugosławię systemów Osa i Gang (eksportowy
Buk).
Na pewno N. Jugosławia nie posiada systemów S-300 i Tor.
Obronę przeciwlotniczą uzupełniają armaty plot kalibrów od 57 mm do 20
mm (57 mm S-60, ok. 50 samobieżnych ZSU-57-2, kilkadziesiąt 40 mm Bofors,
kilkanaście podwójnie sprzężonych samobieżnych 30 mm BOV, ponad
300 podwójnie sprzężonych 20 mm samobieżnych M53/59
Jesterka, ponad
300 potrójnie sprzężonych 20 mm M55A2/A3/A4, ok. 100 pojedynczych 20 mm
M75 oraz ponad 60 samobieżnych potrójnie sprzężonych 20 mm BOV-3,
a także setki wielkokalibrowych karabinów maszynowych kalibrów: 14,7 mm
i 12,7 mm. Z wojskami lądowymi współpracują eskadry śmigłowców dysponujące
ok. 5o śmigłowcami SA-342 Gazelle GAMA z ppk Malutka, ok. 15 maszyn
SA-341 Partizan wykonujących zadania rozpoznawcze, ok. 60 śmigłowców
podobnego typu wykonujące zadania łącznikowe o kilkadziesiąt śmigłowców
transportowych Mi-8/17. Nie jest potwierdzone posiadanie przez N. Jugosławię
ok. 30 szturmowych Mi-24.
Nie jest wykluczone,
że system OPL posiada czeski pasywny system radiolokacyjny Tamara,
mogący wykrywać samoloty wykonane w technologii "stealth".
Marynarka wojenna liczy ok. 6000-8000 marynarzy i piechurów morskich. W
wyniku rozpadu kraju doznała największego osłabienia tracąc znakomite bazy
na wybrzeżu chorwackim. Dzieli się na siły morskie (bazy w Kotorze, Tivatcie
i Barze) oraz rzeczne operujące na rzekach Sawa i Dunaj (baza w Nowym Sadzie).
Dysponuje wg Jane's Fighting Ships 1997-1998: 2 fregatami
rakietowymi typu Beograd (sowiecki projekt 1159M), 2 fregatami
rakietowymi produkcji jugosłowiańskiej typu Kotor, dziesięcioma
kutrami rakietowymi (5 typu Rade Koncar i 5 sowieckiego projektu
205), 4 okrętami podwodnymi średniej wielkości (2 typu Heroj
i 2 typu Sava), 5 (wg innych źródeł 7) miniaturowymi okrętami podwodnymi
stawiaczem min, 25 patrolowcami (w tym 6 morskimi), 20 jednostkami desantowymi,
2 okrętami szkolnymi oraz 18 jednostkami pomocniczymi. Piechota morska
według Osterreichische Militrische Zeitschrift 1/1998 liczy
900 żołnierzy i zorganizowana jest w 2 brygady zmotoryzowane. Nowa Jugosławia
straciła dziś możliwość samodzielnej produkcji wielu typów sprzętu z racji
przerwania dotychczasowych więzi kooperacyjnych, głównie z Chorwacją i
Słowenią. Nowe zakupy blokuje międzynarodowe embargo. Zapewne te elementy
mają negatywny wpływ na sprawność systemów i urządzeń szczególnie zachodniej
produkcji. Embargo ma też wpływ na dostawę części zamiennych. Rosyjska
nierytmiczność w dostawach części zamiennych odbił się zapewne mocno na
gotowości bojowej samolotów MiG-29.
Oprac. Kobrecki '1999
|