|
Lockheed Martin P - 3C Orion |
||
|
Maszyny P - 3C poddawano regularnym modyfikacjom określanym kolejno jako Update I (1975), Update II (1977) i Update III (1985). W efekcie finalnego programu CCA (Common Configuration Aircraft - Samolot o Jednolitej Konfiguracji) powstał obecny model Oriona określany w całości jako P - 3C Update III, i o nim będzie w dalszym ciągu mowa. Jak już wspomniano, jest to morska maszyna patrolowa dalekiego zasięgu. Ponieważ połączenie takich rozmiarów, a co za tym idzie zarówno zasięgu jak i zdolności bojowych, z możliwością bazowania na lotniskowcu jest niemożliwe, tak więc samolot ten bazuje na lądzie. Generalnie jest to maszyna przeznaczona do zwalczania okrętów podwodnych, zarówno samodzielnie, jak i we współdziałaniu z własnymi samolotami, okrętami nawodnymi lub podwodnymi. Jego drugim przeznaczeniem jest patrolowanie morza w poszukiwaniu okrętów nawodnych, zwalczania ich przy pomocy uzbrojenia pokładowego, lub współpraca przy ich śledzeniu i/lub niszczeniu przez inne jednostki. Mogą również brać udział w akcjach poszukiwania rozbitków, tak w czasie wojny jak i pokoju. Wyposażenie samolotu P - 3C obejmuje zarówno różnorodne
uzbrojenie, jak i zestaw urządzeń elektronicznych, umożliwiających
mu wykrywanie i lokalizowanie wrogich okrętów podwodnych. W
charakterystycznym żądle w ogonie samolotu znajduje się
czujnik urządzenia MAD (Magnetic Anomaly Detection - Wykrywanie
Anomalii Magnetycznych). Jest to bardzo czuły miernik zmian w natężeniu
pola magnetycznego ziemi. W momencie wykrycia zagęszczenia lini sił
pola (mapa ziemskiego pola magnetycznego istnieje i jest dostępna
w komputerze pokładowym) w miejscu gdzie nie powinno go być z
przyczyn naturalnych, można podejrzewać, że powoduje go
zanurzony okręt podwodny. Nie jest to metoda zbyt precyzyjna, przy
pomocy MAD trudno jest de facto wykryć okręt podwodny, ale pozwala
on zwiększyć obszar poszukiwań i szybkość
wykonywania misji patrolowej, przy jednoczesnym zachowaniu pewnego
prawdopodobieństwa wykrycia okrętu. Najważniejszym sprzętem
służacym wykrywaniu i zarazem lokalizowaniu zanurzonych okrętów
podwodnych są różnorodne pławy sonarowe (sonobuoys) z rodziny AN/SSQ w
tak zwanym "rozmiarze A" (size - A), wyposażone w system
Proteus. Jest to opracowany przez firmę IBM system odbioru, zapisu i
obróbki sygnałów dżwiękowych zastepujący dotąd używany
system DIFAR (Directional Frequency Analysis and Recording) i LOFAR (Low
Frequency Analysis and Recording). W momencie gdy
zachodzi podejrzenie, że w danym rejonie przebywa zanurzony okręt
podwodny przeciwnika, Orion zrzuca do wody pławę. Jest ona wyposażona
w zestaw czujników, w tym nadajnik - odbiornik radiowy.
Istnieją trzy rodzaje pław sonarowych: z sonarem aktywnym, z sonarem
pasywnym i specjalne służące do mierzenia temperatury wody
morskiej i komunikacji z własnymi okrętami podwodnymi. Dzięki
własnym bateriom może ona działać przez stosunkowo długi
czas, wypełniając program wprowadzony do ich komputera pokładowego
przed misją, program zadany w trakcie misji, a nawet
wprowadzony drogą radiową po zrzuceniu do wody. Działaniem pławy
można również sterować bezpośrednio, tzn. wprowadzając drogą radiową komendy dla jej urządzeń
pokładowych, a komputer i inne jej podzespoły wykonują
polecenia operatora z samolotu sekwencyjnie lub na bieżąco. Orion
przenosi maksymalnie do 87 takich urządzeń co daje mu spore możliwości
i długi czas działań przeciwpodwodnych. Sterowanie i
monitorowanie pław jest możliwe między innymi dzięki zespołowi
odbiorczemu AN/ALQ - 158(V) ACPAS (Adaptive Controlled Phased Array System -
Elastycznie Sterowany System Anten Fazowanych), składającemu się z dwóch anten
ostrzowych AS - 3153 i odbiornika - wzmacniacza AM - 6878. Przesyłają
one odebrane i wzmocnione sygnały do urządzenia AN/ARR - 78(V)1
ASLC (Advanced Sonobuoy Communication Link - Nowoczesne Łącze do
Komunikacji z Pławami). Sygnał jest przetwarzany przez komputer pokładowy
CP 2044 (w miejsce CP 901) przy pomocy całego zestawu wyrafinowanych filtrów i analizatorów
z których najważniejsze to AN/UYS - 1(V) SASP (Single Advanced Signal
Processor - Pojedynczy Nowoczesny Procesor Sygnałowy). Samolot P3 od samego początku posiadał pewne
możliwości zwalczania wrogich okrętów nawodnych, zaś w ramach
Update III, wprowadzono na części maszyn podprogram poszerzania
tych możliwości określany jako AIP (ASUW Improvement Program
- Program Zwiększenia Możliwości Walki z Okrętami
Nawodnymi). W efekcie maszyna P3C Update III AIP może przenosić
spory zestaw uzbrojenia, w tym również umożliwiającego atak
na cele lądowe. W tym celu samoloty wyposażono w radar
poszukiwawczo - celowniczy AN/APS - 137B(V)5 ISAR, i osprzęt pozwalający
przenosić i odpalać naprowadzane na podczerwień odmiany
pocisków W celu radykalnej poprawy zdolności prowadzenia działań zwiadowczych i wywiadowczych, a także zwiększenia możliwości wykrywania i, dentyfikacji i trafiania celów powierzchniowych, zainstalowano szereg urządzeń. Między innymi do systemów elektroniki samolotu włączono AN/AAS - 36A IRDS (Infra Red Detecting Set - Zestaw do Wykrywania w Podczerwieni), AN/AVX - 1 EOSS (Electro - Optical Sesnsor System - System Czujników Optronicznych), kamerę LLLTV (Low Light Level TV - TV Niskiego Poziomu Światła) i system OASIS III (Over - the Horizon Airborne Sensor Information System - Lotniczy System Czujników do pozyskiwania Informacji o sytuacji Za Horyzontem) który jest w zasadzie systemem integrującym najważniejsze czujniki i aparaturę transmisyjną samolotu, oprócz sprzętu do wykrywania okrętów podowdnych, i wiele innych. Niektóre Oriony wyposażono dodatkowo do działań przeciwko przemytnikom narkotyków (Anti Drug Update). W tym celu zainstalowano na nich radar do wykrywania celów latających AN/APG - 66, AN/AVX - 1(V)1 EOSS i urządzenia komunikacyjne Project Rigel. Konfiguracja maszyn dla tych operacji jest bardzo różna i niektóre z nich otrzymały wszystkie wymienione usprawnienia, a niektóre tylko część z urządzeń. Ponadto samoloty typu Orion P - 3C Update III są wyposażone w pełen zestaw systemów wykrywających zagrożenie środkami wykrywania i namierzania systemów przeciwlotniczych, zakłócacze emisji radarowej i podczerwonej oraz wyrzutniki cieplnych i radarowych celów pozornych (chaff/flare).
Uzbrojenie Oprócz 87 pław sonarowych Oriony mogą przenosić w luku bombowym, na 3 pylonach pod każdym skrzydłem i 2 pod kadłubem, obfity zestaw uzbrojenia. Całość zestwu obejmuje: Torpedy przeciwpodwodne Alliant Techsystems Mk 50 ALWT
(Advanced Lightweight Torpedo - Nowoczesna Lekka Torpeda). Bomby głębinowe Mk 54, Mk 57 i Mk 101. Miny morskie typu: Pociski rakietowe powietrze - powierzchnia morza
Boeing AGM - 84D Harpoon. W warunkach wojny samolot może przenosić torpedy, bomby i miny głębinowe z głowicami nuklearnymi, ale normalnie taki sprzęt nie znajduje się na pokładzie.
Dane techniczne Długość: 35,61 m Napęd: 4 silniki turbośmigłowe
Allison T56 - A - 14 o mocy 4600 KM każdy Masa pustego samolotu: 27890 kg Prędkość maksymalna na
wysokości 4500 m, przy masie 47625 kg: 411 węzłów Promień misji: od 850 do 1350 mil
morskich w zależności od masy i czasu spędzonego na pozycji Załoga minimalna: 5 osób |
Samolot typu P3 Orion w locie nad wybrzeżem
Schemat Oriona
Samolot typu P3C Update III w locie nad morzem
Orion w locie ponad chmurami. Widoczne "żądło" urządzenia MAD
Orion odpalił "salwę" cieplnych celów pozornych (flar)
Samolot typu P - 3C Update III AIP odpala pocisk AGM - 65 Maverick
Widoczne pod skrzydłami i kadłubem Oriona pociski AGM - 84 Harpoon i otwarty luk bombowy
|
|
W
roku 1959 firma Lockheed wygrała przetarg US Navy na następcę
morskiego samolotu patrolowego P - 2 Neptun. W roku 1962 dostarczono pierwszą
maszynę typu P - 3 Orion opracowaną na bazie udanego samolotu pasażerskiego
Lockheed Electra. Jest to bazujący na lądzie samolot dalekiego
zasięgu przeznaczony do patrolowania morza i zwalczania okrętów
podwodnych, a także jednostek nawodnych. Ponadto posiada on możliwości
i wypełnia zadania z zakresu określanego jako C4ISR (Command,
Control, Communications, Computers, Intelligence, Surveillance, and
Reconnaissance - Dowodzenia, Kontroli, Łączności, Obróbki Danych,
Wywiadu, Rozpoznania oraz Zwiadu) na rzecz dowództw
morskich i połączonych. Powstał on w trzech głównych
wersjach: P - 3A (początkowo nazywany P - 3V), P - 3B i jedyna obecnie
używana P - 3C. Ostatni egzemplarz zszedł z linii produkcyjnej w
1990 roku.
AGM - 65 Maverick
