MUZEA WOJSKOWE
W POLSCE

-MUZEA Z EKSPOZYCJAMI
PREZENTUJĄCYMI WOJSKO POLSKIE
OBIEKTY MILITARNE
- POLA BITEW
.
  W TYM SERWISIE BĘDZIEMY PREZENTOWAĆ MUZEA WOJSKOWE W POLSCE, ZACZYNAJĄC PRZEDE WSZYSTKIM OD NAJBLIŻSZEGO NAM REJONU, CZYLI WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO I POLSKI PÓŁNOCNEJ. NA POCZĄTEK BĘDĄ TO TYLKO ADRESY I KRÓTKIE CHARAKTERYSTYKI. PÓŹNIEJ BĘDZIEMY INFORMACJE WZBOGACAĆ ZDJĘCIAMI I REPORTAŻAMI Z MUZEÓW. DODATKOWO PLANUJEMY ZAMIESZCZAĆ PODOBNE INFORMACJE NIE TYLKO O MUZEACH WOJSKOWYCH, ALE TAKŻE O FORTYFIKACJACH, OBIEKTACH MILITARNYCH, MIEJSCACH PAMIĘCI I POLACH BITEW W POLSCE. BĘDZIEMY WDZIĘCZNI ZA PRZEKAZYWANIE NAM WSZELKICH INFORMACJI Z TEGO TEMATU MOGĄCYCH WZBOGACIĆ SERWIS O NOWE DANE. W PLANACH JEST TAKŻE PREZENTACJA MIEJSC POZA POLSKĄ, GDZIE POLACY OKRYLI SIĘ CHWAŁĄ W CZASIE WALKI.
MUZEUM ADRES i TELEFON EKSPOZYCJA UWAGI
 
MuzeumMarynarkiWojennej Gdynia
Sędzickiego 3
tel.058/626 39 84;
626 32 43 - biblioteka
626 37 45 - dział historyczny
MuzeumMarynarkiWojennej
ORP "Błyskawica"		 Gdynia
Skwer Kościuszki 12
tel.058/626 36 58;
626 37 27		  
Muzeum Stutthof  Sztutowo
Muzealna 6
tel.055/247 83 53
Państwowe Muzeum Stutthof
Oddział w Sopocie		 Sopot
ul. Kościuszki 63
tel.58/551 29 87
Muzeum Historii Miasta Gdańska
WesterplatteWartownia nr 1		 Gdańsk
ul. mjr Sucharskiego
tel.058/343 69 72		   ekspozycja w Wartowni czynna w miesiącach V-IX
Muzeum Poczty i Telekomunikacji Gdańsk
pl. Obrońców Poczty Polskiej 1/2
tel/fax:058/301 76 11		   Muzeum czynne: pn, śr, cz, pt.-10.00-16.00
sb., nd. - 10.30-14.00
wt. - nieczynne
bilet normalny 2,50 PLN
ulgowy 1,50 PLN
niedziela - wejście bezpłatne
 
Centralne Muzeum Morskie
Oddział		 Gdańsk
Ołowianka 9/11
tel.058/301 86 11
s/s "Sołdek" tel. 058/3015751		 Ekspozycja: Dzieje Polski nad Bałtykiem
Wystawa czasowa: historyczna ekspozycja Sport w Marynarce Wojennej (potrwa do czasu zakończenia Olimpiady w Sydney)		 Muzeum czynne:
wt.-pt. 09.30-16.00 
so.-nd. 10.00-18.00
 
Izba Pamięci Józefa Hallera Władysławowo
ul. Morska 6
tel.: 058/674 06 85		    
Izba Tradycji Garnizonu Helskiego Hel Eksponaty związane z obroną Helu w 1939 roku.  
Muzeum Zamkowe Malbork
Staroscińska 1
tel.: 055/272 33 64 www.zamek.malbork.com.ple-mail: kasa@malbork.com.pl		 Wystawy stałe:
-Bursztyn-magiczny kamień
-Rzeźba gotycka
-Średniowieczny detal architektoniczny
-Cmentarz konwentu malborskiego
-Na sakralnym i biesiadnym stole
-XIX wieczne witraże malborskie
Wystawa czasowa:
-Oręż perski i indoperski XVI-XIX wieku ze zbiorów polskich		 Muzeum czynne codziennie (oprócz poniedziałków) w godz. 09.00-17.00
-na zamku można przebywać do godz. 19.00
bilet normalny 18 PLN
bilet ulgowy 10 PLN
 
Muzeum Chwały Oręża Polskiego Witnica k. Gorzowa
ul. Sikorskiego 35
tel. 095/751 53 14		 Bardzo bogata ekspozycja obejmująca armaty ppanc, haubice, armaty plot, broń krótką, długą i maszynową, odznaczenia, mundury, etc., etc.
Ekspozycja podzielona jest na 4 okresy:
WP od 1914 do 1939,
Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie, LWP i współczesność.		 Prywatne muzeum
p. Czesława. Chmielewskiego
Wejście bezpłatne, ale najlepiej umówić się telefonicznie:
 
Muzeum Walk o Wał Pomorski Mirosławiec Ekspozycja przedstawiająca przebieg walk o Wał Pomorski.  
MuzeumZiemi Wałeckiej Wałcz Ekspozycja przedstawiająca przebieg walk o Wał Pomorski.  
Skansen Bojowy
1 Armii  Wojska Polskiego		 Zdbice W pobliżu skansenu znajduje się zrekonstruowany fragment umocnień między jeziorami Smolne-Zdbiczno. Na terenie skansenu zapora czołgowa.  
MuzeumCzynu Zbrojnego Lipce Reymontowskie Pamiątki i militaria z okresu największej bitwy Września 1939 roku - Bitwy nad Bzurą.  


OBIEKTY MILITARNE
OBIEKT
POŁOŻENIE
CHARAKTERYSTYKA
UWAGI
 
Most drogowy autostrady Berlin-Królewiec
 Tczew,
3 km na południe od starych mostów tczewskich		 Część gigantycznego projektu A. Hitlera "Autobahn". 
Most wybudowano kilka lat przed II w.ś.		 Obiekt przystosowany do obrony przez specjalnie potężne bunkry o odporności kat. A będące jednocześnie przyczółkami mostu.
Po stronie zachodniej 2 schrony bierne dla piechoty.
 
Most drogowy
 Tczew, Wisła - 2 km od centrum miasta  XIX-wieczny most o charakterze obronnym. W 1939 roku miała tu miejsce walka żołnierzy polskich z Niemcami.
 
Schrony bojowe Rejonu Umocnionego Hel 
z 1939 roku
 Półwysep Helski
3 km na zachód od Jastarni		 4 schrony bojowe I linii obrony o nazwach: Sokół, Sabała, Saragossa i Sęp oraz jeden schron nieukończonej II linii. Projektantami byli mjr Schmidt i mjr Draguła. Pracami kierował mjr B. Kapitaniak, obiekty budowali żołnierze oraz młodzież z Junackich Hufców Pracy. Schrony I linii zlokalizowane są następująco: jeden tuż nad brzegiem zatoki (kemping), drugi przy torze kolejowym od strony morza, trzeci i czwarty obok siebie na wydmach od strony morza.
 
Stanowisko 
31. Baterii Nadbrzeżnej im. H.Laskowskiego

 

 Hel,
w pobliżu cypla		 Zachowane żelbetowe stanowiska ogniowe i wieża kierowania ogniem Autentyczne działo z tej baterii znajduje się w Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.
W 1939 roku baterią dowodził kpt. mar. Z. Przybyszewski. Posiadała 4 nowoczesne działa 152,4 mm Bofors, 2 działa 75 mm, 2 nkm, 4 ckm.
Bateria odznaczyła się 3 września podczas walki z niszczycielami niemieckimi oraz 25 i 27 września podczas walki z niemieckimi pancernikami.
 
Stanowisko 21. baterii przeciwlotniczej
 Hel,
w pobliżu głównego wejścia na plażę		 Zachowane żelbetowe stanowiska ogniowe zbudowane wg projektu por. W. Dołęgi-Otockiego. W 1939 roku baterią dowodził kpt. I.Dziubiński.
Uzbrojenie baterii w 1939 roku: 2 działa kal. 75 mm Schneider prod. francuskiej.
Obiekt ogólnodostępny.
Kadłub kutra pościgowego "Batory"
 Hel - nabrzeże portu wojennego   W 1939 roku w nocy z 1 na 2 października przełamał blokadę niemiecką i pomyślnie dotarł do Szwecji.
 Bateria trzech dział 406mm
"Schleswig-Holstein"
oraz 
9 kondygnacyjna wieża
obserwacyjna
 Hel

Jak trafić do baterii, zdjęcia umocnień, szczegółowy schemat baterii oraz szereg innych istotnych informacji o tej fortyfikacji, a także o innych ciekawostkach militarnych w Helu 

na stronie:
www.helska-tawerna.w.pl
 Bateria trzech dział kal. 40,6 cm (SK/34 "Adolfkanone") miała być najpotężniejszą baterią na Bałtyku. Zasięg baterii wynosić miał ok. 45 km, a wystrzeliwane pociski miały mieć wagę nawet 1030 kg. Z trzech betonowych stanowisk artyleryjskich, dwa nadal są obsadzone przez Wojsko Polskie. Dostępny jest jeden obiekt oraz żelbetowa 9 kondygnacyjna wieża obserwacyjna stanowiąca część baterii "Schleswig-Holstein".
 
Poligon broni doświadczalnych
 Darłowo,
teren jednostki wojskowej MW		 Na kilkuset hektarach Niemcy w czasie II w.ś. rozpoczęli budowę najprawdopodobniej ośrodka doświadczalnego działa Dora. Największy obiekt: hala bez dachu z podporami wys. ok. 8 m, na planie prostokąta o boku dł. 300 m. W odległości ok. 4 km znajduje się wielopiętrowy budynek o ścianach grubości 2 m. Obok szczątki pocisków o kal. najprawdopodobniej ok. 280 mm. W okolicy mnóstwo innych poniemieckich obiektów: hangary, budynki koszarowe, puste magazyny i wieża obserwacyjna, ruiny stoczni statków o betonowej konstrukcji kadłuba. Jeszcze w czasie walk na Pomorzu, rozlokowały się tu jednostki Armii Czerwonej, chroniąc tajemnice znajdujące się w tym miejscu, a następnie pociągami wywozili do Sowietów, to co znajdowało się w Darłówku
UWAGA: wszystkie obiekty znajdują się na terenie jednostki wojskowej MW!
 
Poligon rakietowy
Luftwaffe
 Łeba,
7 km na zachód od miasta		 Zachowane żelbetowe stanowiska  z których odpalano  rakiety Rh-Z-61 "Rheinbote" w kierunku odległego o 170 km Bornholmu; stanowiska pomiarowe; droga o dużej wytrzymałości.
Ekspozycja ukazująca historię poligonu rakietowego.
Ekspozycja plenerowa ukazująca rakiety przeciwlotnicze prod. sowieckiej powojennej konstrukcji.		 Poligon rakietowy i broni doświadczalnych Luftwaffe, zwany w tym czasie "małym Peenemunde". Regularnie korzystała z niego firma Rheinmetall testująąc różne rodzaje uzbrojenia lotniczego. W 1944 próby przeniesiono do Borów Tucholskich.
W okresie letnim wejście do obiektu płatne.
Na pobliskich wydmach szkolone były oddziały Afrika Korps.
 
Ośrodek Badań  Broni Podwodnych Kriegsmarine
 Gdynia-Oksywie 
Babie Doły		 Niemiecki ośrodek testujący torpedy odpalane w kierunku Jastarni i Juraty. Składał się z 2 obiektów położonych na wodzie - jeden z nich (Oksywie) jest nadal użytkowany przez MarWoj, stacjonuje tam Grupa Specjalna Płetwonurków "FORMOZA".  W Torpedowni w Babich Dołach nadal znajdują się zatopione torpedy.  Torpedownia w Babich Dołach dostępna tylko dla płetwonurków. Aby jej ruiny zobaczyć z bliska trzeba przepłynąć pontonem czy łodzią kilkaset metrów. Część podwodna Torpedowni dostępna raczej dla doświadczonych płetwonurków (wystające ostre krawędzie zbrojeń, zatopione torpedy). Podobny ośrodek znajduje się na Jeziorze Miedwie.
 
Schrony bojowe artylerii nadbrzeżnej z 1914 roku
 Gdańsk-Jelitkowo
Gdańsk-Brzeźno		 Dobrze zachowane żelbetowe schrony bojowe artylerii nadbrzeżnej i stanowiska artylerii polowej. Dwa dobrze zachowane bunkry znajdują się w lesie na wydmach kilkadziesiąt metrów od ścieżki spacerowej w Jelitkowie. W lesie znajduje się wiele pozostałości umocnień, ale są one trudne do znalezienia. W Brzeźnie, w Parku, znajduje się główny schron bojowy o długości kilkudziesięciu metrów.
 
Twierdza Wisłoujście
 Gdańsk Jedyna w Polsce dobrze zachowań, choć popadająca w ruinę, fortyfikacja portowa. Model twierdzy opracował duński  budowniczy A. von Obbergen pod koniec XVI wieku. Obecnie w twierdzy znajduje się baza żeglarska.
 
Most obrotowy  twierdzy Boyen
 Giżycko Doskonale zachowany XIX wieczny most obrotowy.  
 
Twierdza Grudziądz
 Grudziądz Prace nad budową twierdzy rozpoczęto w 1774 r., zakończono w 1788. Twierdza nie odegrała większej roli militarnej. Twierdza Grudziądz wraz z twierdzami w Toruniu i Chełmnie należały do pruskiego systemu obronnego Linii Dolnej Wisły z I w.ś.  
 
Twierdza Toruń
 Toruń W latach 1588-1589 budowniczy Gdańska Holender  F. Hendrikson Wroom opracowuje projekt modernizacji twierdzy krzyżackiej z XIII-XIV w. Od tej pory twierdza była stale modernizowana. Po II w.ś. wysadzono i rozebrano wiele umocnień oraz schronów.
 
Twierdza Kołobrzeg
 Kołobrzeg Po zdobyciu Kołobrzegu przez Szwedów w 1631 r. przystąpili oni do budowy twierdzy. Po przejęciu miasta przez Prusaków twierdza była nadal rozbudowywana. W Reducie Morast znajduje się przystań żeglarska.
W Reducie Solna znajduje się baza żeglarska ZHP
Interesujący jest Szaniec Kamienny powstały w latach 30-tych XIX w. nad morzem mający bronić od wschodu odległego o 2,5 km ujścia Parsęty.
 
Kompleks umocnień baterii przeciwlotniczej
 Wolin
Półwysep Mielin		    
 
Stanowiska baterii nadbrzeżnej i przeciwlotniczej 
z II w.s.
 Wolin    
 
Bunkry baterii nadbrzeżnej 210 mm 
z I w.s.
 Wolin    
 
Stanowisko kierowania ogniem artylerii
 Wolin żelbetowy bunkier dalmierza artyleryjskiego. Obiekt o wysokości kilkunastu metrów przypominający kształtem dzwon.
 
Kompleks schronów bojowych baterii nadbrzeżnej 280 mm "Goeben"
 Wolin    
 
Stanowiska działa V-3
 Wolin,
Międzyzdroje		 Żelbetowe pozostałości z 1943-45 r. po dwóch prototypowych gładkolufowych wielokomorowych dalekosiężnych działach V-3 V-3 było działem do którego opracowano pociski podkalibrowe stabilizowane na torze lotu brzechwowo
V-3 był kompletnym fiaskiem, ale prace nad tym działem prowadzono do 1945 roku.
 
Zespół schronów specjalnych 
tzw. "Czapa Hitlera"
 Wałcz Wybudowany w latach 1934-1937, jeden z najbardziej umocnionych zespołów fortyfikacyjnych na Wale Pomorskim. Kompleks schronów zniszczony w 80%.
 
Linia D-1 
(Wał Pomorski)
 Pojezierze Wałeckie Zbudowany w latach 1934-37 niemiecki system umocnień o długości 230 km i liczący ok. 1000 żelbetowych schronów różnych typów. Razem z Międzyrzeckim Rejonem Umocnionym stanowił System Nibelungów. Na Wale Pomorskim wytyczono 5 szlaków turystycznych umożliwiających zwiedzanie Wału szlakami pieszymi, rowerowymi, kajakowymi i samochodowymi.
 
Front Ufortyfikowany (Międzyrzecki Rejon Umocniony)
 Międzyrzecz i okolice W 1930 r. Niemcy rozpoczęli prace wstępne nad Frontem Ufortyfikowanym. Miał on zabezpieczać strategiczny kierunek poznańsko-berliński. Najważniejszym elementem MRU był środkowy odcinek obrony. W 1939 r. w skład MRU wchodziły 83 pancerwerki, 14 betonowych schronów bojowych na karabiny maszynowe z garażem działa ppanc oraz elektrownie, drogi, 10 mostów przesuwnych i obrotowych, zapory ppanc. Najciekawsza część podziemi byłego MRU znajduje się w rejonie: Boryszyn - Kaława _ Nietoperek.
Podziemia MRU to unikatowy w skali światowej kompleks podziemnych fortyfikacji, większy od sławnych podziemi linii Maginota. To co wybudowali Niemcy to jedynie niewielki fragment projektu umocnień przewyższającego wszystkie ówczesne osiągnięcia w dziedzinie fortyfikacji.
W podziemiach panuje stały mikroklimat: +11°C. Należy pamiętać o ciepłej odzieży, zachować ostrożność przy szybach zejściowych, nie powinno się chodzić pojedynczo.
Niepokojenie siedlisk nietoperzy jest karane.
Na skrzydle północnym warte obejrzenia są grupy warowne Ludendorff, Roon i Moltke oraz grupa odcinka centralnego: Schill. Na skrzydle południowym warto obejrzeć: grupę Koerner, tamę-schron w Obłoku i system tam z panzerwerkami na rzece Obłok. 
Należy być ostrożnym przy zwiedzaniu wysadzonych obiektów.
 
Muzeum w Międzyrzeczu
 Międzyrzecz Skromna ekspozycja sowieckiego sprzętu w przymuzealnym parku.  
 
Kwatera Adolfa Hitlera "Wolfschanze"
(Wilczy Szaniec)
 Gierłoż k. Kętrzyna Prace budowlane rozpoczęły się we wrześniu 1940 roku. Pierwszą część ukończono w 1941 roku. Od tej chwili przebywał tu A. Hitler. Rozbudowa trwała do 1943 roku. Znajdowało się tu około 80 budowli, w tym 50 bunkrów. Kompleks bunkrów Niemcy wysadzili w styczniu 1945 r.  

POLA BITEW
NAZWA ADRES EKSPOZYCJA UWAGI
 
Muzeum Bitwy Grunwaldzkiej
Oddział
 Stębark
gm. Grunwald 1
tel.089/47 22 28		    
Copyright GDL 2000

www.greendevils.pl