Militaria - Literatura

    Do podjęcia tematu falerystyki marynistycznej zachęciła mnie niepospolita uroda odznak morskich, które licznie zaczęły się pojawiać w momencie, gdy dojrzałem do ograniczenia swojej zbyt rozbudowanej kolekcji. Posiadając już ponad 5 tysięcy polskich odznak i oznak wojskowych bitych w metalu i nie mogąc już nastarczyć środków na zdobywanie coraz to nowych okazów, stanąłem przed dylematem jakie odznaki zbierać a z których zrezygnować. Przemiany strukturalne i ideowe w Wojsku Polskim III Rzeczpospolitej powodowały, że nawet niewielkie jednostki czy pododdziały emitowały swoje odznaki - co w LWP nie miało miejsca - a te które miały poprzednio tylko niepozorne blaszki, dorabiały się pięknych odznak wzorowanych na tradycjach II Rzeczpospolitej lub Poslkich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Jako lotnik pozostawiłem w zbiorze odznaki lotnicze, które stanowiły bez mała połowę kolekcji, i morskie ponieważ mają z lotniczymi podzbiór wspólny - odznaki Lotnictwa Marynarki Wojennej. Zrezygnowałem z odznak Wojsk Lądowych, Szkolnictwa Wojskowego i organizacji paramilitarnych. Ponieważ zainteresowanie literaturą falerystyczną wśród kolekcjonerów jest obecnie bardzo duże, postanowiłem udostępnić swoje zbiory szerokim kręgom zainteresowanych.     Na tle całej armii odznaki okrętów prezentują się najbardziej okazale a liczebność naszej Floty dawała nadzieję, że uda mi się zaprezentować w miarę kompletny zbiór postanowiłem więc, że tematem pierwszej mojej kolorowej publikacji będzie falerystyka marynistyczna. Odznaki uzupełniałem dwa lata. Udało mi się z pomocą kolegów udokumentować ponad trzysta odznak. Niektóre w kilku odmianach. Wiele odmian niewiele się różniących pominąłem. Trudności nastręczał mi brak literatury źródłowej. Dotychczas wycinkowe informacje o odznakach morskich można było spotkać w miesięczniku Marynarki Wojennej "Bandera". Redaktor naczelny "Bandery" komandor Józef Wąsiewski opublikował książkę o odznakach Ligi Morskiej więc postanowiłem na tym polu z nim nie konkurować. Dość dobrze opisano też orzełki marynarskie - między innymi w kwartalniku "Mundur i broń" (Wydawnictwo WOLF Warszawa) więc i ten temat pozostawiłem kolegom specjalizującym się w zbieraniu orzełków. Sporo napisano już o oznakach specjalności, banderkach, a nawet klamrach od pasów i kordzikach marynarskich... Skupiłem się więc na odznakach pełniących dotąd jedynie rolę ozdobnika publikacji i jednostkach wojskowych jak "Patroni Jednostek Wojska Polskiego" praca zbiorowa, Bellona, Warszawa 1998 czy Kalendarium Dziejów Polskiej Marynarki Wojennej, 1918-1993 (Wydawnictwo Dowództwa Marynarki Wojennej, Gdynia 1997) czy też wyrywkowo opisanych w książce Sawickiego, Waszkiewicza i Wielechowskiego "Mundur i odznaki Wojska Polskiego - czas przemian", Bellona, Warszawa 1997.

    Postanowiłem pokazać szerszym rzeszom kolekcjonerów metalowe odznaki morskie ale nie tylko okrętów czy jednostek wchodzących w skład Marynarki Wojennej. Uznałem, że warte prezentacji są też odznaki jednostek Obrony Wybrzeża, Morskich oddziałów Straży Granicznej oraz organizacji i stowarzyszeń działających w szeroko rozumianym środowisku Marynarki Wojennej. Wiadomości o starszych odznakach czerpałem z katalogu płk. Mieczysława Wełny z wrocławskiego Muzeum Sztuki Medalierskiej "Odznaki i oznaki Ludowego Wojska Polskiego", Ossolineum, Wrocław 1989 oraz z katalogu zbioru Janusza Szczepańca, wydanego własnym staraniem autora, Gdańsk 1992. Nowsze odznaki zebrałem i opisałem przy pomocy kolegów z Klubu Kolekcjonerów Lotniczych działającego przy Klubie Garnizonowym w Poznaniu i z Klubu Kolekcjonerów im. Zawiszy Czarnego działającego przy Klubie Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy. Chciałbym w tym miejscu im wszystkim serdecznie podziękować.

    Jednocześnie jestem świadomy faktu, że na pewno nie dotarłem do wszystkich odznak które zmieściłyby się w tak obranych ramach oraz, że mogłem przedstawić niektóre dane nieprecyzyjnie. Z góry bardzo przepraszam i zapewniam, że będę wdzięczny za wszelkie uwagi i uzupełnienia. O ile ta publikacja spotka się z zainteresowaniem obiecuję nie poprzestawać na marynistyce i poświęcić się następnie tematyce falerystyki lotniczej.

Andrzej Dominik Ohde

 

Kontakt z autorem publikacji
(także zamówienia na książkę "Polska Falerystyka Marynistyczna 1949-2001"):
rizi@post.pl

SKLEP FALERYSTYCZNY AUTORA

    W dalszych częściach tego cyklu będziemy prezentować wybrane odznaki i oznaczenia Polskiej Marynarki Wojennej oraz pokazywać odznaki i oznaczenia, których zabrakło w pierwszym wydaniu publikacji Andrzeja Dominika Ohde.
Autorzy serwisu www.greendevils.pl