Mi-24
Producent: Rosja: zakłady Progress w Arsienjewie oraz Rosvertol w Rostowie n/Donem.
Biuro konstrukcyjne: OKB Mila
Rodzaj: śmigłowiec szturmowo-desantowy
Przeznaczenie: bezpośrednie wsparcie wojsk lądowych oraz niszczenie broni pancernej przeciwnika; zadania te wykonuje przeważnie znad ugrupowania wojsk własnych; może przewozić też 8 żołnierzy z pełnym uzbrojeniem np. grupy dywersyjno-rozpoznawcze
Konstrukcja: metalowa, półskorupowa
Łopaty wirnika: tytanowo-laminowane
Podwozie: trójpodporowe, wciągane w locie
Historia: pierwszy lot na prototypie wykonano w 1972 roku. Śmigłowiec powstał z wykorzystaniem doświadczeń z Mi-8. W rok później wszedł do uzbrojenia lotnictwa ZSRR. W lotnictwie wojskowym Polski od 1979 roku. Na odmianie oznaczonej A-10 w 1975 roku ustalono wiele światowych rekordów (m.in. średniej prędkości w obwodzie zamkniętym, czasu wznoszenia, rekord prędkości). Głównie produkowana jest wersja D. Po wejściu do uzbrojenia Mi-24 otrzymał w kodzie NATO nazwę Hind (Łania). Najważniejszą próbą dla Mi-24 była wojna w Afganistanie, gdzie uczestniczyły w zwalczaniu grup partyzanckich, dostarczały zaopatrzenie, ewakuowały rannych, transportowały grupy Specnazu, osłaniały samoloty pasażerskie i transportowe. Libijskie Mi-24 uczestniczyły w konflikcie w Czadzie. Około 30 Mi-24 zdobyli wtedy Francuzi, przekazując kilka Amerykanom. Śmigłowce Mi-24 brały też udział w wojnie Iran-Irak. Od 1984 roku Mi-24 w lotnictwie Nikaragui walczyły z oddziałami contras. Mi-2 są wykorzystywane w wojnie z Czeczenią.
Warto wspomnieć, że w czasie wojny Iran-Irak iracki Mi-24 dokonał pierwszy raz w historii wojen i lotnictwa zestrzelenia samolotu przez śmigłowiec. Jego ofiarą stał się irański F-4 Phantom.
Użytkownicy: Afganistan, Algieria, Angola, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś (60), Bułgaria (40), Chorwacja, Czechy (35), Etiopia, Gruzja, Indie (32), Irak, Jemen, Kazachstan, Kirgizja, Korea Północna, Kuba, Libia, Mongolia, Mozambik, Nikaragua, Peru (8), Polska (29 + 18 przekazanych przez Niemcy), Rosja (prawie 900), Sierra Leone, Słowacja (19), Sri Lanka, Sudan, Syria, Ukraina (270), Uzbekistan, Węgry, Wietnam, Jugosławia, Zimbabwe.
Wyprodukowano ponad 2500 egzemplarzy Mi-24/25/35.
Obecnie trwają zaawansowane prace nad modernizacją śmigłowca, czego przykładem jest wersja Mi-35.
| Załoga | 2-3 (pilot, pilot-operator, technik pokładowy) |
| Liczba żołnierzy desantu | 8 |
| Średnica wirnika nośnego / liczba łopat WN | 17,3 m / 5 |
| Średnica śmigła ogonowego / liczba łopat | 3,908 m / 3 |
| Rozpiętość
skrzydeł
Rozstaw kół podwozia |
6,536
m
3,03 m |
| Długość całkowita | 21,35 m |
| Długość kadłuba | 17,51 m |
| Szerokość kadłuba | 1,70 m |
| Wysokość | 5,47 m |
| Masa własna | 8450 kg |
| Masa startowa normalna | 11 100 kg |
| Masa startowa maksymalna | 11 500 kg |
| Masa startowa dopuszczalna | 11 800 kg |
| Masa ładunku maksymalna | 2400 kg |
| Masa ładunku w kabinie norm. | 800 kg |
| Masa ładunku w kabinie maks. | 1500 kg |
| Prędkość maksymalna | 335 km/h |
| Prędkość przelotowa | 280 km/h |
| Pułap statyczny | 1300 m |
| Pułap dynamiczny | 5000 m |
| Prędkość wznoszenia maksymalna | 9,6 m/s |
| Zasięg
normalny bez zbiorników dodatkowych
Zasięg maksymalny (przebazowania) Średnie zużycie paliwa Masa paliwa w zbiornikach zasadniczych Masa paliwa ze zbiornikami dodatkowymi |
500
km
1125 km 640 kg/h 1598 kg 2 x 638 kg |
| Długotrwałość lotu | 2 h 35 min |
Uzbrojenie
polskiej wersji Mi-24 D (przykład):
| Ilość podwieszeń / maksymalna masa uzbrojenia podwieszanego | 6 / 1200 kg |
| Ilość uzbrojenia stałego x typ / ilość amunicji | 1 x JaKB-12,7 / 1470 szt. |
| Uzbrojenie rakietowe kierowane | ppk 9M17P Falanga |
| Uzbrojenie rakietowe niekierowane | S-5M w UB-32, S-5K w UB-32 |
| Śmigłowiec może być uzbrojony w szereg innych rodzajów uzbrojenia i wyposażenia - przykłady obok | przeciwpancerne kierowane uzbrojenie rakietowe, niekierowane uzbrojenie rakietowe, uzbrojenie bombardierskie (bomby lotnicze różnych kalibrów, zasobniki KMGU z ładunkami małogabarytowymi oraz zasobniki z mieszaninami zapalającymi), uzbrojenie strzeleckie (oprócz integralnego uzbrojenia strzeleckiego JaKb-12,7 także podwieszane zasobniki strzeleckie np. UPK-23 z działkami lotniczymi GSz-23 kal. 23 mm oraz zasobniki innego typu, w których mogą być montowane karabiny maszynowe kalibrów 7,62 mm i 12,7 mm lub granatniki lotnicze. |
| Ilos x typ silnika / masa silnika | 2 x TW3-117 III serii (2 x TW3-117W) / 285 kg |
| Maksymalna moc startowa | 2 x 1636,5 kW |
Oprac. IG-88, (C) GDL 2000
